Karbon Ayak İzi Nedir? Kapsamlı Rehber
Karbon Ayak İzi Hesaplama: GHG Protocol Metodolojisi
Kurumsal karbon ayak izi hesaplaması için en yaygın kullanılan çerçeve, Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) ve Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) tarafından geliştirilen GHG Protocol’dür.
Üç Kapsam (Scope) Nedir?
Kapsam 1 — Doğrudan Emisyonlar
Kurumun kendi kontrolündeki kaynaklardan çıkan emisyonlardır. Bunlar arasında doğal gaz yakma, araç filosu, üretim süreçleri ve kaçak emisyonlar yer alır.
Kapsam 2 — Dolaylı Enerji Emisyonları
Satın alınan elektrik, ısıtma veya soğutmadan kaynaklanan dolaylı emisyonlardır. Türkiye’de elektrik tüketiminden kaynaklanan emisyonlar, ulusal şebeke emisyon faktörü ile hesaplanır.
Kapsam 3 — Diğer Dolaylı Emisyonlar
Değer zincirinin tamamından kaynaklanan emisyonlardır. Tedarikçi emisyonları, lojistik, çalışan seyahati ve ürün kullanımı bu kapsamda değerlendirilir.
Hesaplama Formülü
Temel formül şudur: Emisyon = Aktivite Verisi × Emisyon Faktörü
Örneğin; 1.000 kWh elektrik tüketimi × 0.472 kg CO₂e/kWh (Türkiye şebeke faktörü) = 472 kg CO₂e emisyon.
Emisyon Faktörleri
Güvenilir emisyon faktörü kaynakları:
- DEFRA (UK Department for Environment, Food & Rural Affairs)
- IPCC AR6 (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli)
- EPA (US Environmental Protection Agency)
- Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ulusal envanter verileri